Vis kan een uitstekend onderdeel zijn van een gezond dieet en levert belangrijke voedingsstoffen zoals omega-3-vetzuren, die het risico op ziekten als kanker, Alzheimer, hart- en vaatziekten en dementie, leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD), reumatoïde artritis en vele andere aandoeningen kunnen verlagen. Sommige vissoorten zouden echter nooit gegeten mogen worden. Helaas komt er door menselijke industriële activiteiten, zoals kolencentrales, smelterijen en afvalverbranding, een grote hoeveelheid kwik in ons water terecht en vervolgens in de vissen die erin zwemmen. Wanneer dit kwik in de mariene voedselketen terechtkomt, hoopt het zich op.
Dit betekent dat wanneer kleinere vissen worden gegeten door steeds grotere vissen, de kwikconcentratie op elk niveau toeneemt. Het consumeren van te veel kwik kan schadelijk zijn voor de gezondheid en leiden tot kwikvergiftiging. Om die reden hebben de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) en de Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) richtlijnen gepubliceerd over een veilige dosis kwik voor mensen, en heeft de non-profitorganisatie Environmental Defense Fund (EDF) suggesties gedaan voor vissoorten die niet gegeten zouden moeten worden.
1. Tilapia Wist je dat het eten
van tilapia in sommige opzichten slechter is dan het eten van spek? Volgens een studie die in 2008 in het Journal of the American Dietetic Association werd gepubliceerd, leidt een hogere consumptie van kweekvis, zoals tilapia, tot een sterk ontstekingsbevorderend dieet.
Wetenschappers van de Wake Forest University School of Medicine zeggen dat tilapia een van de meest geconsumeerde vissoorten in Amerika is. Het probleem is echter dat deze vis zeer weinig gunstige omega-3-vetzuren bevat en, erger nog, veel ontstekingsbevorderende omega-6-vetzuren.
Aanhoudend hoge ontstekingsniveaus in het lichaam kunnen de symptomen van auto-immuunziekten verergeren en kunnen verband houden met chronische aandoeningen zoals hartziekten, kanker en diabetes.
Als u deze vis per se wilt eten, vermijd dan Chinese tilapia, waarvan de kweekmethoden bijzonder zorgwekkend zijn. De beste bronnen zijn de Verenigde Staten, Canada, Nederland, Ecuador en Peru.
Natuurlijk is wilde tilapia beter dan kweekvis, maar het is erg moeilijk om eraan te komen.
1.1 Atlantische kabeljauw
Het probleem met Atlantische kabeljauw betreft meer het milieu en de vispopulaties dan de menselijke gezondheid. Deze soort werd meer dan duizend jaar lang intensief bevist en eind jaren negentig stortte de Atlantische kabeljauwpopulatie in. Hoewel de vangsten sindsdien aanzienlijk zijn afgenomen, heeft de populatie moeite om te herstellen. Deskundigen zijn het erover eens dat de ineenstorting van de visserij permanente veranderingen in het Noord-Atlantische voedselweb heeft veroorzaakt en dat de soort nu als bedreigd met uitsterven wordt beschouwd.
2. Atlantische platvissen (heilbot, schol en tong)
Dit is wederom een voorbeeld van overbevissing en verspilling. Commerciële visserij produceert wat men “verspilde bijvangst” noemt. Dit is het verschijnsel waarbij vissen of andere zeedieren per ongeluk worden gevangen tijdens het vissen op andere soorten. Amerikaanse visserijen gooien jaarlijks zo’n 900 kilogram bijvangst weg – dat is goed voor een half miljard maaltijden! De Californische kieuwnetvisserij, die zich richt op heilbot, is aangewezen als een van de belangrijkste boosdoeners. Als u ooit heilbot in de Verenigde Staten heeft gegeten, is de kans groot dat deze afkomstig is uit deze
ernstig bedreigde visserij. Het is bovendien een grote roofvis en bevat daarom hoge concentraties kwik.
12. Zwaardvis
Een andere roofvissoort is kwik, wat hier een groot probleem vormt. EDF adviseerde vrouwen en kinderen zelfs om helemaal geen zwaardvis te eten, en mannen zouden het niet vaker dan één keer per maand moeten consumeren.
13. Koningsmakreel.
Zowel koningsmakreel als Spaanse makreel bevatten hoge concentraties kwik, dus ze moeten worden vermeden, vooral door vrouwen en kinderen.
14.
Groper. Groper wordt gekenmerkt door matig hoge kwikgehaltes en is onderhevig aan overbevissing [7]. Het is ook vaak het slachtoffer van oplichting met zeevruchten. De verkochte “groper” kan in werkelijkheid een goedkopere, verkeerd geëtiketteerde vis zijn. Uit een onderzoek bleek dat tot 87% van de zeevruchten, zoals groper, kabeljauw en snapper, mogelijk verkeerd geëtiketteerd zijn.
Opmerking over de rol van selenium bij kwikvergiftiging
Bron: WPCouncil.org
Als u van vis houdt maar zich zorgen maakt over kwikvergiftiging, is er goed nieuws: veel veelvoorkomende vissoorten zijn rijk aan selenium, wat kan helpen de opname van overtollig kwik te voorkomen. Er is echter een kanttekening. Dit betekent niet dat u onbeperkt kwikrijke vis kunt eten. Als u er echter voor kiest om af en toe vis met een hoger kwikgehalte te eten, kan voldoende seleniuminname helpen om mogelijke bijwerkingen te verminderen.
De belangrijkste conclusie is: als je vis eet met een hoog seleniumgehalte en een laag of matig hoog kwikgehalte, is je algehele risico lager. Omgekeerd, als je vis eet met een hoog kwikgehalte maar een laag seleniumgehalte (zoals haai), kun je die het beste vermijden of slechts zeer zelden eten.
Vissoorten die het eten meer waard zijn.
Dit betekent niet dat je helemaal geen vis meer mag eten, maar het benadrukt wel het belang van het lezen van etiketten en weten waar vis vandaan komt. Wilde zalm uit Alaska, Pacifische sardines en Atlantische makreel zijn rijk aan omega-3-vetzuren en vele andere voedingsstoffen, en hebben een kleinere negatieve impact op het milieu. Andere goede keuzes zijn albacoretonijn gevangen in de VS of Canada, kabeljauw uit Alaska, Arctische forel en regenboogforel. De Seafood Selector van de EDF biedt een uitgebreide lijst met de beste vissoorten, inclusief hun herkomst en hoe ze verwerkt moeten worden.
